خوش آمدید ورود یا ثبت نام

تبلیغات
Bia2Aroosi
کانال خانوم گل'
Ads Ads

close
Ads
 
امتیاز موضوع:
  • 2 رأی - میانگین امتیازات: 3
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

بانوان و پوکی استخوان

مدیر بازنشسته

****
وضعیت : آفلاین
ارسال‌ها:
692
تاریخ عضویت:
دی ۱۳۹۰
مدال ها
مدال برنده مسابقه عکاسی

اعتبار: 824


محل سکونت : تهران
ارسال: #1
بانوان و پوکی استخوان
آیا می دانید که استخوان های بدن هر کس به اندازه سایر بافت های زنده بدنش فعالیت می کند و همچنین وجود شبکه عروق خونی در تغذیه غضروف های مفصل ها دارای نقش سازنده ای است. حالت ارتجاعی استخوان ها در اثر وجود فیبرهای کلو ژن است و قدرت استخوان ها به دلیل وجود کلسیم و فسفر و مواد معدنی است چرا که سلول های استخوان ها دائما در حال مرمت و بازسازی هستند و بنابراین فعالیت وجود کلسیم و فسفر و ... لا زم است. در بدن افراد با فعالیت نسبی هر یک از استخوانها در طی ۷ سال جایگزین می شوند و در سیستم اعجاز انگیز بدن هر فرد بعد از پوست، استخوان چنین توانی برای تولید مجدد دارد و زمان در سیر سرعت جایگزینی افت و کاهش ترمیم بافت ها می شود. هنگامی که استخوان ها شروع به نازک شدن می کنند آن زمانی است که استخوان در اثر ورود به میانسالی و کمبود کلسیم و فسفر و ویتامین D دیگر نمی تواند ضایعات را جبران کند و به تدریج کاهش آغاز می شود و پوکی استخوان نتیجه نهایی این انفعالا ت است که هر روز بر زنان میان سال و مسن که در اثر این ضایعه دچار آسیب می شوند روبه افزایش است و در نهایت باعث آزار جسمی و روحی در خود و خانواده ایشان می شود. امروزه پوکی استخوان در سنین بعد از یائسگی از هر ۴ نفر یک نفر را مبتلا می کند و از هر ۱۰نفر یک نفر به نوع شدید آن دچار شده و سن ۵۵ سالگی اوج مبتلا شدن به این بیماری است. استخوان ها کوچک نمی شوند بلکه آنقدر نازک و پوک می شوند که به راحتی در برابر هر ضربه ای می شکنند و ممکن است به کوتاهی قد و ناتوانی حرکت منجر شود و هر ساله در کشورهای مختلف هزینه هنگفتی در معالجه شکستگی های به وجود آمده در اثر پوکی استخوان صرف می شود و به غیر از این هزینه، عامل غیرمستقیم مرگ در زنان مسن است.

زنان در ۳۵سالگی بیشترین توده استخوانی را دارا بوده و از آن زمان به بعد هر ساله به طور متوسط ۱/۲ درصد استخوان خود را از دست می دهند. این میزان به دنبال یائسگی در طول ۵ سال ۲ برابر می شود. زنان ۸ برابر مردان در معرض پوکی استخوان هستند چراکه مردان دارای عضلا ت بزرگتر و استخوان های درشت تری هستند و میزان مصرف کلسیم بیشتری دارند و بنا به این موضوع ۱۰ سال دیرتر از زنان دچار این ضایعات شده و احتمال مبتلا شدن به پوکی استخوان در مردان با سرعت کندتری صورت می گیرد. زنان با ورود به ۷۵ سالگی احتمالا ۳۰ تا ۴۰ درصد از استخوان های ستون فقرات خود را از دست می دهند و استخوان های درشت بازوان و ساق پا را حدودا ۲۰ تا ۳۰ درصد.

آسیب پذیرترین نواحی در بدن بانوان که دچار شکستگی می شود ستون فقرات، لگن خاصره و مچ ها است چرا که استخوان این نواحی می توانند آن قدر ضعیف شوند که خود به خود فرو ریزند. به علت این که تحمل وزن بدن را نیز ندارند این اتفاق ممکن است بین سنین ۵۰ تا ۷۰ سالگی رخ دهد. شکستگی های ستون فقرات معمولا موجب درد ناگهانی و شدید پشت و کاهش قد شده و در اثر پیشرفت می تواند قسمت فوقانی پشت را به حالت خمیده، انحنا دهد. شکستگی های استخوان لگن خاصره بیشترین تهدید برای بانوان از نظر ناتوانی و حتی مرگ است چرا که طول عمر زنی که لگن خاصره او شکسته باشد تا ۱۲ درصد کاهش پیدا می کند. میزان مرگ و میر در میان زنان میانسال در اثر پوکی استخوان از میزان سرطان سینه که منجر به مرگ می شود بیشتر است البته این میزان مستقیما در اثر شکستگی حادث نمی شود بلکه در اثر عوارض ثانویه مانند ذات الریه و ... پیش میآید و از این روست که مبارزه و پیشگیری و اطلا عات در مورد این بیماری برای هر زنی ضروری است. ممکن است مجموعه ای از عوامل دست به دست هم داده و موجب پدید آمدن این ضایعه و نازک شدن مهره ها شود. از بین رفتن ذخایر کلسیم در بدن باعث خالی شدن استخوان ها می شود.

علت دیگر تغییرات هورمونی در سنین یائسگی است که این تغییرات مستقیما روی تعادل میزان کلسیم اثر دارد. تغییرات در استروژن نقش غیرمستقیم ولی حفاظتی روی حفظ و نگهداری استخوان در سنین باروری دارد.

با کاهش استروژن خطر پوکی استخوان و نازک شدن آن به نحو قابل توجهی افزایش پیدا می کند و اما مهمترین دلیل تغذیه است چرا که ۹۵ درصد از کلسیم بدن ما در استخوان ها ذخیره می باشندو یک درصد کلسیم بدن در دندان ها است و چهار درصد باقیمانده در مابقی بدن جریان داشته و در انجام وظایف حیاتی مانند ارسال پیام های عصبی و انقباض و انبساط عضلا ت کمک می کند. اگر رژیم غذایی بانوان میانسال از لحاظ کلسیم کمبود داشته باشد تعادل منفی از لحاظ کلسیم حاصل می شود و این فرضیه ثابت شده که اکثریت زنان دچار کمبود کلسیم هستند و این کمبود به صورت مزمن درآمده (حد مجاز روزانه ۸۰۰ میلی گرم است.)

یافته های پژوهشگران نشان می دهد که زنان در هر سنی کمتر از ۵۰۰ میلی گرم در روز مصرف می کنند و این مقدار مصرف سالا نه ۱/۵ درصد تخریب استخوان ها را موجب می شود. امروزه بر اثر رژیم های لا غری که به گونه ای به صورت اپیدمی درآمده و به دنبال آن کاهش سریع وزن صورت می گیرد مقدار قابل توجهی از استخوان ها نیز از بین می رود چرا که زنان برای حفظ استخوان های خود نیاز مبرمی به کلسیم دارند.

زنان باردار و شیرده به میزان زیادی از ذخایر کلسیم خود را برداشت می کنند مگر کسانی که مراقب سلا متی خود هستند و کلسیم کافی برای نیازهای خود و کودک خود مصرف می کنند. استفاده از مقدار کافی کلسیم موجب تشکیل استخوان نمی شود اما می تواند ضایعات آن را کند کرده و پیشرفت پوکی را متوقف کند. در طی پژوهشی در دانشگاه تافنر و بسیاری از مراکز دانشگاهی این نتیجه به دست آمد که بانوان روزانه ۱۰۰ میلی گرم کلسیم را قبل از رسیدن به دوران یائسگی و ۱۵۰۰ میلی گرم را پس از یائسگی به عنوان جلوگیری و درمان پوکی استخوان مصرف کنند. لبنیات مانند ماست، انواع پنیر (پنیر سفت میزان بیشتر و پنیر نرم میزان کمتر کلسیم را دارا است) و به ویژه شیر سرشار از کلسیم است ولی برای جلوگیری از چاقی و زیاد شدن چربی های مضر خون بهتر است از لبنیات کم چرب استفاده شود. ماهی ساردین، انواع کلم، شلغم، برگ خردل و گل کلم از منابع مناسب برای تامین کلسیم مورد نیاز هستند. اگر از گوشت با استخوان برای تهیه سوپ یاخورش استفاده می کنید مقدار کمی سرکه را در آب غذای مربوطه بریزید چون سرکه کلسیم را از استخوان بیرون می آورد (سرکه خنثی می شود و بنابراین غذا مزه ترشی نخواهد داشت و هنگام درست کردن سس ها می توانید از چند قاشق شیرخشک استفاده کنید البته شیرخشک کم چربی بهتر است)

بعضی از زنان به کمبود آنزیم لا کتاز دچار می شوند که کمبود آن هضم شیر یا لبنیات را مشکل می سازد دانستن این که غذاهای ما تا چه حد مطلوب هستند و مواد معدنی مورد نیاز را تامین می کنند، مشکلی است که باید با مطالعه دقیق به حل آن پرداخت. مصرف یک مکمل خاص کلیسم که بتواند روزانه ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی گرم کلسیم را تامین نماید می تواند کمک بزرگی به ما کند.

مکمل های متعدد کلسیم با مزایا و منافع و معایب متفاوتی در دسترس هستند. بنابراین مطالعه برچسب روی بسته های قرص می تواند قبل از خرید، اطلا عات لا زم را به شما بدهد. کلسیم لا کتات و کلسیم گلوکوتات به خوبی جذب می شوند اما هر قرص حاوی مقدار کمی کلسیم است و مجبورید چندین قرص مصرف کنید. غالبا مصرف کلسیم کربنات توصیه می شود چون غلیظ ترین شکل را دارد اما قدرت جذب آن به سهولت انجام نمی گیرد. برای به حداکثر رساندن میزان جذب مقدار مصرفی مورد نیاز را در چندین وهله در روز تقسیم کنید و هر بار در صورت امکان با شکم خالی یا با مقدار کمی شیر یا ماست میل نمائید. سعی کنید که کلسیم را همراه با محصولا ت فیبردار مانند سبوس که میزان جذب کلسیم و سایر مواد معدنی از طریق روده ها را کاهش می دهد مصرف نکنید. مصرف نصف مقدار کلسیم در موقع خواب فکر خوبی است. زیرا معمولا موقع خواب که فعالیت بدنی وجود ندارد کلسیم بیشتری از دست می دهیم و نیز به دلیل آن که کلسیم آرامبخش خوبی است. اگر دارای سابقه سنگ کلیه هستید بهتر آن است قبل از خوردن مکمل کلسیم حتما با پزشک خود مشورت کنید و اما دو ماده معدنی دیگر که مصرف آنها باید متعادل و متوازن باشد منیزیم است که مصرف آن نصف کلسیم است و فسفر که نباید هیچ گاه بیشتر از کلسیم باشد و ترجیحا بهتر است از کلسیم کمتر مصرف شود و اما ویتامین D که باعث جذب بهتر کلسیم می شود و در واقع امری است ضروری. ولی نباید مصرف ویتامین D در روز بیش از ۱۰۰۰ واحد تجاوز کند چرا که مصرف بیش از حد آن بر روی جذب کلسیم اثر منفی خواهد داشت.

ویتامین K، ویتامین مورد نیاز بدن است که در ماست، سبزیجات با رنگ سبز سیر (پررنگ) که دارای برگ زیادی هم باشند، همچنین گل کلم و سیب زمینی موجود است که برای جذب کلسیم امری حیاتی است.

دکتر ژوزف لین رئیس خدمات بیماری های متابولیک استخوان در نیویورک می گوید: «اگر پزشکان مصرف کلسیم را برای زنان بالا ی ۳۰ سال تجویز می کردند تعداد بیماران مبتلا به پوکی استخوان حداقل ۶۰ درصد کاهش می یافت.»

و اما بهترین مواد غذایی که سرشار از کلسیم است و همچنین کم چربی و کم کالری

ماست ساده بدون چربی ۱ فنجان ۱۲۵ کالری، ۴۵۲ میلی گرم کلسیم.

ماست ساده کم چربی ۱ فنجان، ۱۴۵ کالری، ۴/۵ میلی گرم کلسیم.

ماهی ساردین با تیغ به صورت کنسرو به وزن ۸۵ گرم، ۱۷۵کالری، ۳۷۲ میلی گرم کلسیم.

برگ کلم سبز: پخته ۱ فنجان، ۵۶ کالری، ۳۵۷ میلی گرم کلسیم.

شیر بدون چربی: ۱ فنجان، ۶۵ کالری، ۳/۲ میلی گرم کلسیم.

شیر کم چربی: ۱ درصد چربی ۱ فنجان، ۱۸۵ کالری، ۳۰۰ میلی گرم کلسیم.

شیر پرچرب ۱ فنجان، ۱۰۰ کالری، ۲۸۵ میلی گرم کلسیم.

برگ شلغم پخته ۱ فنجان ۳۰ کالری،۲۵۲ میلی گرم کلسیم.

پنیر سفید بدون نمک ۳۰ گرم، ۸۰ کالری، ۲۰۷ میلی گرم کلسیم.

گل کلم پخته ۱ ساقه ۴۵ کالری، ۱۵۸ میلی گرم کلسیم.

پنیرکم چربی نرم و سفید با ۲ درصد چربی ۱ فنجان، ۲۰۵ کالری، ۱۵۵ میلی گرم کلسیم
امضای noonoosh
همیشه اسم تو بوده اول و آخر حرفام
بس که اسم تورو خوندم بوی تو داره نفسهام
۱۰-۵-۱۳۹۱, ۰۳:۴۷ عصر
یافتن سپاس نقل قول
مدیر بازنشسته

****
وضعیت : آفلاین
ارسال‌ها:
692
تاریخ عضویت:
دی ۱۳۹۰
مدال ها
مدال برنده مسابقه عکاسی

اعتبار: 824


محل سکونت : تهران
ارسال: #2
RE: بانوان و پوکی استخوان
پوکی استخوان یا استئوپروز از دیرباز وجود داشته ولی زیاد مورد توجه قرار نمی گرفت به دلیل این که علائم خاصی به غیر از شکستگی استخوان در موارد پیشرفته از خود نشان نمی دهد. پوکی استخوان شایع ترین بیماری متابولیک استخوان است که امروزه به عنوان یک معضل بهداشت عمومی شناخته می شود که با بالارفتن سن متوسط جامعه اهمیت آن روز به روز بیشتر می شود. به طوری که سازمان بهداشت جهانی در سال ۱۹۹۱ پوکی استخوان را همراه با سرطان، سکته قلبی و سکته مغزی ۴ دشمن اصلی بشر اعلام کرد.

● برای خود تراکم استخوان آرزو کنید

تراکم استخوان در نقطه مقابل پوکی استخوان قرار دارد. کسانی که درگیر بیماری پوکی استخوان نیستند، از موهبتی به نام تراکم استخوان استفاده می کنند، چیزی که امیدواریم برای همه شما پیش بیاید و وجود داشته باشد.

برای آن که بدانید از پوکی استخوان رنج می برید یا نه، باید به پزشک مراجعه کنید و احتمالا اسکن استخوان بدهید، با توجه به این که ایران جامعه جوانی دارد، احتمال شیوع این بیماری در چند سال آینده زیاد است.

● این بیماری خاموش است

این بیماری بزرگ ترین دغدغه خانم ها برای روزهای میانسالی است. مشکلی که دیر یا زود سراغ همه ما را خواهد گرفت. بنابراین خود را آماده مقابله کنید.

پوکی استخوان «بیماری خاموش» نامیده می شود زیرا علائم بالینی نداشته و در صورت پیشگیری و درمان نکردن پیشرفت می کند و اولین بار خود را با عوارض جانبی که همان شکستگی استخوان و حتی گاهی مرگ است نشان می دهد.

در حالی که این بیماری ناتوان کننده، در مراحل اولیه قابل تشخیص، پیشگیری و درمان است. پوکی استخوان بیماری ای است که با کاهش توده استخوانی و تغییر ساختمان میکروسکوپی استخوان، منجر به افزایش شکستگی استخوان و افزایش ریسک شکستگی (نه لزوما بروز شکستگی) می شود.

● خانم ها بیشتر در خطر هستند

در سنین بالای ۵۰سال ریسک شکستگی های شایع از پوکی استخوان در استخوان بالای پا، مهره های کمر و انتهای استخوان ساعد افزایش پیدا می کند که در خانم ها ۴۰درصد و در آقایان ۱۲درصد است. مطالعات اولیه واحد استئوپروز مرکز تحقیقات روماتولوژی دانشگاه تهران نشان می دهد که متأسفانه دانسیته استخوان (تراکم استخوان) در ایرانیان نسبت به استانداردهای بین المللی کمتر است. به طوری که در خانم ها این دانسیته در ستون فقرات ۵/۶ درصد و استخوان بالای پا ۴/۵ درصد پایین تر است و در آقایان این کاهش در ستون مهره ها به طور متوسط ۸/۱۳ درصد و در استخوان بالای پا ۶/۴ درصد است.

● همه چیزهایی که روی استخوان های شما تاثیر می گذارند

الف) ارث

بیش از ۸۰درصد تغییرات توده استخوانی وابسته به فاکتورهای ژنتیک است. تراکم استخوان به خصوص در خانم های جوان ارتباط بسیار نزدیکی یا تراکم استخوان در وابستگان آنها دارد.

ارتباط تراکم استخوان در ۲قلوهای تک تخمکی بسیار نزدیک تر از ۲قلوهای ۲تخمکی است.

نقص های ژنتیک در گیرنده های ویتامین D نیز سبب کاهش تراکم استخوان می شود.

ب) جنس

توده استخوانی در آقایان بیشتر از خانم هاست. متاسفانه!

افزایش توده استخوانی از بدو تولد تا سن ۲۰سالگی صورت می گیرد و از سن ۲۰ تا ۴۰سالگی تقریبا حالت Ploto یا کفی پیدا می کند، این یک شرایط بینابینی است که می تواند افزایش توده استخوانی را در برداشته باشد.

بعد از ۴۰سالگی دوران کاهش تراکم استخوان آغاز می شود که آن هم بستگی به عوامل گوناگون دارد.

● چه ورزشی به درد استخوان های شما می خورد

ورزش در سنین نوجوانی، بلوغ و رژیم غذایی مناسب باعث افزایش توده استخوانی می شود. ورزش بیش از حد و استفاده غیرمنطقی از مکمل های غیراستاندارد به خصوص اگر در خانم ها باعث قطع قاعدگی زودرس بشود، کاهش توده استخوانی را به دنبال دارد. انجام ورزش باید به صورت منظم و مفرح باشد و قطع ناگهانی آن عاملی در جهت کاهش توده استخوانی است.

● برای آن که محتاج صندلی چرخ دار نشویم

نکته مهمی که باید به آن توجه داشت این است که بیماری پوکی استخوان بیماری خطرناکی است، زیرا تا قبل از شکستگی اندام هیچ علامتی از خود نشان نمی دهد.شایع ترین عوارض این بیماری، شکستگی مهره ها به صورت خود به خود یا با یک ضربه خفیف است که کاهش قد و خمیدگی کمر را می تواند به دنبال داشته باشد. خطرناک ترین شکستگی مربوط به بالای پا، ساعد و بازوست.نکته مهم این است که ۵۰درصد افرادی که دچار این شکستگی ها می شوند از نظر توانایی به ندرت شرایط مساعد و یا شرایط قبل از شکستگی را پیدا می کنند و ۲۰درصد این افراد کاملا ناتوان می شوند. به حدی که با صندلی چرخ دار باید امورات شان را بگذرانند و ۲۰درصد هم در همان سال اول به دلیل عوارض شکستگی جان خود را از دست می دهند.

● سیکل های قاعدگی را کنترل کنید

در میان هورمون های زنانه استروژن عاملی است که باعث تحریک و جذب کلسیم از روده ها می شود و پروژسترون مانع از اثر ترکیبات کورتون دار بر بدن می شود و ترکیب استخوان سازی را بیشتر می کند.

توده استخوانی در خانم ها به وضعیت سیکل های قاعدگی بستگی دارد. شروع زودرس قاعدگی باعث افزایش توده استخوانی و تاخیر آن موجب کاهش توده استخوانی می شود. قاعدگی نامنظم کاهش توده استخوانی را به دنبال دارد پس کنترل سیکل های قاعدگی مرتب از ضروریات است. قاعدگی نداشتن به مدت یک سال یائسگی محسوب می شود اما اگر خانمی اقدام به برداشتن تخمک ها کند، بعد از۲ ماه یائسه محسوب می شود که شروع پوکی استخوان را به دنبال دارد.

● این غذاها را نخورید

تغذیه اثر بسیار مهمی در میزان توده استخوانی دارد. مهم ترین عامل افزایش توده استخوانی کلسیم است و میزان کلسیم در غذای روزانه تاثیر بسزایی در این خصوص و اختلالات در نحوه مصرف غذا و نوشیدنی ها دارد. رژیم های لاغری غیراستاندارد یا خودسرانه، کم اشتهایی و استفاده بی رویه از غذاهای فست فود عوامل موثری در زمینه سازی پوکی استخوان هستند.

● نمک نخورید، نمکدان بشکنید!

نمک عاملی است که مانع از جذب کلسیم می شود پس استفاده از دوغ های آماده در بازار که مملو از نمک است جذب کلسیم را دچار اختلال می کند، بنابراین از دوغ بدون نمک که در منزل تهیه می شود استفاده کنید. در مورد استفاده از ویتامین ها و مکمل ها و دارو حتما با پزشک معالج خود مشورت کنید و بدون تجویز پزشک و به توصیه دیگران اقدام به استفاده از داروها و مکمل ها نکنید. به امید زندگی سالم و پر از نشاط.

● بیماری هایی که استخوان ها را مستعد پوکی می کنند

▪ بعضی از بیماری ها می توانند عاملی در جهت پوکی استخوان باشند.

▪ سرطان ها و بیماری هایی که با مصرف کورتون زیاد همراه است.

▪ بیماری دیابت

▪ بیماری کم کاری تیروئید

▪ فعال شدن بیش از اندازه هورمون پاراتیروئید

▪ یائسگی زودرس

▪ در نهایت افزایش سن

▪ عوامل فرعی دیگر

▪ بی تحرکی (بیش از ۶ماه در بستر بیماری بودن)

▪ فقدان کلسیم و ویتامین D در رژیم غذایی.

▪ فقدان نورآفتاب (وجود نورآفتاب برای تبدیل

▪ ویتامین D به ۳D که فرم قابل جذب است ضروری است)

▪ توده بدنی BMI زیر ۱۹ (لاغری مفرط)

▪ مصرف سیگار

▪ مصرف هپارین (داروی ضدانعقاد) و ضد تشنج.

● راه هایی برای فرار از شکستگی استخوان

▪ توصیه به تغذیه مناسب، ورزش و تحرک در کودکان تا سن بلوغ.

▪ استفاده مناسب از شیر(حداقل ۲ لیوان در روز)

▪ استفاده از نور خورشید.

▪ در بزرگسالان مصرف روزانه ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی گرم کلسیم و۴۰۰ تا ۸۰۰واحد ویتامین D.

● کف دست ها را به سمت خورشید بگیرید

وقتی به بیماران یا افراد سالم توصیه می شود از نورخورشید استفاده کنند. دچار این اشتباه می شوند که اگر نورخورشید با لباس تماس داشته باشد کافی است، که این یک باور غلط است. تماس نورخورشید با پوست بدن اثربخشی خاص خودش را در تبدیل ویتامین D به ۳D دارند.بنابراین به خانم ها توصیه می شود؛ به مدت ۱۵دقیقه روزانه کف دست ها را در معرض تابش نورخورشید قرار دهند. در هر شرایطی امکان چنین حرکتی وجود دارد. نکته دوم این که ممکن است افراد نسبت به استفاده از شیر دچار حساسیت گوارشی شده و به نفخ یا اسهال دچار شوند که برای پیشگیری می توانند از شیرهای کم لاکتور استفاده کنند. سوم این که نیمی از افراد به دلیل بالا بودن چربی خون استفاده از شیر را جایز نمی دانند. این گروه می توانند از شیرهایی استفاده نمایید که میزان چربی آن ها صفر است.
امضای noonoosh
همیشه اسم تو بوده اول و آخر حرفام
بس که اسم تورو خوندم بوی تو داره نفسهام
۱۰-۵-۱۳۹۱, ۰۴:۰۶ عصر
یافتن سپاس نقل قول


موضوع‌های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  راههای مبارزه با پوکی استخوان noonoosh 0 282 ۱۰-۵-۱۳۹۱ ۰۴:۳۶ عصر
آخرین ارسال: noonoosh
  عوامل پوکی استخوان noonoosh 0 337 ۳۰-۳-۱۳۹۱ ۰۱:۲۵ عصر
آخرین ارسال: noonoosh


ّبرگزیده مردمی ششمین جشنواره وب ایران در بخش خانواده و کودک
Top of Page
کپی برداری بدون ذکر منبع مجاز نبوده و تمامی حقوق متعلق به © انجمن خانوم گل می باشد