خوش آمدید ورود یا ثبت نام

تبلیغات
Bia2Aroosi
کانال خانوم گل'
Ads Ads

close
Ads
 
امتیاز موضوع:
  • 7 رأی - میانگین امتیازات: 2.71
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

جشن ها و آیین های استان کرمانشاه

کاربر خانوم گل

*
وضعیت : آفلاین
ارسال‌ها:
474
تاریخ عضویت:
آذر ۱۳۹۰
مدال ها

اعتبار: 654


محل سکونت : کرمانشاه
ارسال: #1
جشن ها و آیین های استان کرمانشاه
در تاريخ فرهنگ و تمدن ايرانی، جشن‌ها و روزهای عيد، ريشه در تاريخ افسانه‌ای ايران باستان يعنی سلسله پيشدادی دارند. جشن ها و آیین های استان کرمانشاه به جشن های مذهبی، ملی و محلی تقسیم می شوند. جشن های بزرگ مذهبی در استان کرمانشاه شامل: جشن ميلاد حضرت محمد(ص)، جشن ميلاد حضرت فاطمه(س) (روز مادر)، جشن ميلاد حضرت على (ع)(روز پدر)، جشن های بزرگ نيمه شعبان، روز ميلاد حضرت امام زمان (عج)، مراسم های آغاز ماه مبارک رمضان و آداب گرفتن روزه، جشن بزرگ عيد فطر و عيدقربان، جشن بزرگ غديرخم و تعيين حضرت علی(ع) به جانشينی حضرت رسول الله(ص)، جشن بزرگ بعثت حضرت محمد (ص) و جشن ميلاد ديگر امامان معصوم (ع) از جمله جشن های مذهبی مهم استان کرمانشاه به شمار می آيند. در میان جشن های ملی؛ جشن های عید نوروز مهم ترین و بزرگ ترین جشن ها به شمار می آیند. نخستين جشن ايرانی به نام نوروز از زمان پادشاهی جمشيد مرسوم شد و در زمان های بعد، جشن‌ها و آيين‌های ديگری چون تيرگان، مهرگان، سده و غيره در فرهنگ ايران پديد آمدند. اعياد ملی، مذهبی و محلی در استان کرمانشاه نزد همه پاس داشته می شوند. اقليت های مذهبی استان کرمانشاه نيز می توانند جشن های مذهبی خود را به جای آورند. درمیان جشن های ملی آیین های ویژه عید نوروز مهم ترین جشن ها به شمار می آیند.عيد نوروز: از ديرباز عيد نوروز در سطح استان كرمانشاه با آداب خاصی بر پا می‌شده است. در گذشته رسم بر اين بود پيام‌آوران بهار و نوروز در قالب دسته‌های غولک بنما و آتش‌افروز در كوچه‌ها و خيابان‌ها، سرگذرها و محلات با نمايش و شكلک درآوردن و خنده و شوخی نوروز را نويد می‌دادند. در هر دسته ی غولک‌بنما دو نفر با شلوار و پيراهن بلند سفيد صورت خود را با صورتک می پوشاندند، به گونه‌ای كه مضحک به نظر برسند. يكی از آن‌ها روی صورتک خود سبيل پرپشت و گاهی دو شاخ می‌گذاشت. بعضی ديگر همراه نوازندگانی كه ساز و دهل می نواختند، راه می‌افتادند و در كوچه و بازار با خواندن شعر و رقص و پای كوبی و لودگی مردم را می‌خنداندند و از آن‌ها عيدی می گرفتند. علاوه بر غولک بنماها افراد ديگری نيز با پوشيدن لباس رنگی و كلاه مقوايی كله قندی به درب خانه‌ها و دكان‌ها می‌آمدندو با شوخی عيدی خود را می گرفتند. آتش‌افروزها يكی از كهن‌ترين گروه‌های نوروزی خوانی و بازيگران آيين‌های سال نو در جامعه ايران بودند. امروزه مردم اين استان از ماه‌ها قبل مراسم عيد نوروز را تدارک می‌بينند. آن‌ها معتقدند حضرت علي(ع) در عيد نوروز به تخت خلافت نشسته است؛ از اين رو، دو جنبه ملی و مذهبی در اين مراسم در هم آميخته شده است. چند روز قبل از فرا رسيدن عيد، خانواده‌ها خود را برای برگزاری جشن نوروز آماده می‌كنند و به تهيه پوشاک نو و نيازمندی‌های ديگر می‌پردازند؛ زيرا بر اين باورند كه فراهم نمودن وسايل مورد احتياج زندگی برای نخستين روز عيد، سبب فراوانی نعمت در تمام طول سال خواهد شد. در روز عيد مردم به ديد و بازديد می روند و عيد نوروز را به يک يگر تبريک می گويند.

چهارشنبه‌سوری: يكی ديگر از آداب و رسوم كهن اين منطقه كه از گذشته تا به امروز هم‌چنان ادامه دارد، مراسم چهارشنبه‌سوری است. در استان كرمانشاه در اغلب نقاط هر خانواده، غروب آخرين سه‌شنبه (شب چهارشنبه) سال، بوته‌های خار را كه از پيش فراهم كرده‌اند، روی بام يا حياط خانه خود و در نقاط روستايی اطراف تپه‌ها و كوه‌ها آتش می زنند و بزرگ و كوچک هر كدام سه يه هفت بار از روی بوته‌های افروخته می‌پرند و می‌خوانند: زردی مه له تو سرخی تو له مهمردم معتقدند با اين كار بيماری‌ها و بلاها از آن‌ها دور می‌شود. مراسم پريدن از روی آتش طی سال‌های اخير رواج يافته و بيش‌تر در نقاط شهری معمول است. در برخی نقاط روستايی پسربچه‌ها توپ‌های پارچه‌ای به سر چوب می بندند و آن‌ها را با نفت آغشته كرده و بعد از آتش زدن به آسمان پرتاب می‌كنند. بزرگ‌ترها معتقدند با اين كار سال كهنه می‌سوزد و سال نو به خوبی و شادی از راه می‌رسد. اگر در روستايی كسی عزادار باشد، بيست خانه از هر طرف خانه وی به احترام خانواده عزادار آتش روشن نمی‌كنند. مراسم قاشق‌زنی، فال‌گوش ايستادن و فال كوزه نيز از آداب مراسم چهارشنبه‌سوری است. پس از پايان آتش‌بازی و مراسم ديگر، زنان و دختران دور هم جمع می شوند و فال مي‌گيرند. برای اين منظور هر كس نشانه‌ای مانند انگشتر، سنجاق، گوشواره و غيره را در كوزه آب می‌اندازد (در روستای گودين كنگاور كوزه‌خالی آب را به كار می‌برند) بعد با دستمالی در كوزه را می‌بندند و با ريسمانی با يک ناودان، رو به قبله آويزان میكنند. غروب چهارشنبه سوری، اشعار حافظ را به نيت تفأل می‌خوانند و بعد ا زخواندن هر بيت دختر بچه‌ای از داخل كوزه نشانه‌ای را بيرون می‌آورد و با ديدن نشانه، صاحب فال نيز مشخص می‌شود.شال دركی يا شال‌اندازی: از رسم‌های بسيار جالب شب عيد، شال دركی يا شال‌اندازی است. جوانان در شب عيد پس از روشن كردن آتش بر بام خانه‌ها، دستمال يا شال خود را از منافذ تعبيه شده در سقف اتاق‌ها به داخل اتاق كرده و عيدی خود را از صاحب‌خانه می‌طلبند و هنگام درک (شال‌اندازی) به صاحب خانه می گويند: پر شالمان را نسوزان خالی بر نگردانی) يا اين كه می‌گويند:هل كيش؛ يعنی: بالا بكش. بدين ترتيب صاحب شال خوشحال آن‌جا را ترک می‌كند، صورت خود را می پوشاند تا صاحب‌خانه آن‌ها را نشناسد. برای شادی بيش‌تر، صاحب‌خانه داخل شال؛ زغال گداخته می گذارد.

چادر زدن دراويش: تا چند دهه پيش در كرمانشاه، دراويش عيد و در ايام عيد خيمه و خرگاه خود را جلوی درب خانه ی اين خانه‌ها علم می‌كردند و تا چيزی از صاحب‌خانه نمی گرفتند، خيمه و خرگاه خود را بر نمی چيدند. دراويش بوقی داشتند كه از شاخ بلندی درست می شد و به شاخ نفير مشهور بود. مردم عقيده داشتند اين بوق در خانه هر كس كه به صدا درآيد، شوم است. به همين دليل سعی می‌كردند دراويش را از درب خانه خود ـ خصوصاً در ايام عيد- با دل خوش راهی سازند تا آن‌ها بوقشان را به صدا در نياورند.

خابازی (تخم‌مرغ بازی): يكی ديگر از مراسم معمول پيش از عيد و حتی بعد از آن، پختن تخم‌مرغ و رنگ كردن آن‌ها است. تخم‌مرغ‌های رنگ شده را در سبد بزرگی می‌گذارند و به سر گذر می‌برند. بچه‌های محل دور فروشنده تخم‌مرغ جمع شده و به بازی تخم‌مرغ مشغول می‌شوند. نام يكی از اين بازیها قطار است: دو نفر رقيب هر كدام ده يا بيست تخم‌مرغ را به رديف در كناری می‌چينند و بعد هر يک از رديف‌های خود يک تخم‌مرغ را بر می دارد و سر و ته آن‌ها را به هم می‌زند. هر تخم‌مرغی كه شكسته شود، صاحب آن بازنده و صاحب آخرين تخم‌مرغ سالم برنده اعلام می‌شود و رقيب او بايد پول تمام تخم‌مرغ‌ها را به فروشنده بپردازد.

سيزده بدر: در اين روز بیش تر مردم به دامان طبيعت و برخی نيز به كنار زيارت‌گاه‌ها و امام زاده‌ها می روند و به هر شكل روز را در خارج از منزل سپری می كنند. در اين روز جوانان روستايی بازی‌هايی چون: پالان، گرزان و غيره را انجام می‌دهند و به رقص و پای كوبی می پردازند. در روز سيزده سال معمولاً غذاهايی با گوشت تهیه و مصرف می شود. در این روز سبزه‌ای را كه از قبل سبز كرده‌اند، گره زده و به نيت اين كه درد و بلا را نيز همراه آن گره زده‌اند،‌داخل آب‌روان می اندازند. در برخی مناطق، سبزه‌ها را سيزده گره و يا سيزده سبزه را به هم گره می زنند. در برخی نقاط نيز هنگام برگشتن از سيزده بدر هر شخص سيزده سنگ كوچ را به پشت سر خود پرتاب می كند و آخرين سنگ را كه می اندازد، می‌گويد: نحسی روز سيزده تمام شد.

مراسم ازدواج در استان کرمانشاه از آداب خاص خود برخوردار است. مراسم خواستگاری در استان كرمانشاه چه در شهر و چه در توابع آن با آداب و آيين تقريباً يكسانی برگزار می‌شود. خانواده و نظام خويشاوندی در جوامع كرد بر پايه ی سيستم پدر تباری است. در گذشته ازدواج‌ها درون گروهی بود. يعنی دختران هر طايفه را برای پسران همان طايفه بر می‌گزيدند؛ چرا كه معتقد بودند دختر خوب نبايد از قبيله خارج شود. امروزه پسر؛ همسر دل خواه خود را انتخاب می‌كند و آن‌گاه مادرش را از اين موضوع آگاه می سازد. مادر پسر برای ديدن دختر به بهانه‌ای به خانه او می‌رود؛ اگر دختر را پسنديد و او را شايسته همسری پسرش ديد، بی آن كه سخن بگويد به خانه خود بمی رود و از نجابت، خوبی و زيبايی دختر تعريف می كند. پس از آن، پدر پسر در يک روز خوش يمن ـ معمولاً روزهای فرد را خوش یمن می ‌دانند ـ همراه چند ريش سفيد به خانه دختر می‌رود و او را برای پسرش خوازمنی (xwazmani) يا خواستگاری می‌كند. اگر پدر دختر با اين وصلت موافق باشد. همان موقع به گفت و گو می‌پردازند و مقدار شيروای (شيربها) و مهريه را تعيين می‌كنند و درباره عروسی صحبت می‌كنند.

دزورائی (نامزدی): چند روز بعد از مراسم خواستگاری، خانواده داماد با آوردن يک دست لباس كامل، انگشری طلا و مقداری شيرينی برای عروس؛ مراسمی با عنوان دزورانی يا نامزدی برگزار می‌كنند. در اين مراسم كه با حضور دوستان و آشنايان در منزل پدر عروس برگزار می‌شود. خانواده داماد دختر را رسماً به نامزدی پسر خود در می‌آورند. از دوران نامزدی تا روز عروسی خانواده داماد موظف است لباس عروس را تهيه كند و هر چند گاه خصوصاً در ايام عيد نوروز برای او لباس جديد بگيرد.

حنابندان: اين مراسم يک روز پيش از مراسم عروسی انجام می‌شود بدين ترتيب كه پيرزنی از بستگان نزديك داماد كه با او پاسخو می گويند؛ لباس عروس و كليه لوازمی كه خانواده داماد برای عروس خريده‌اند را به خانه عروس می برد. فردای آن روز "پاخسو" عروس را به حمام می برد و لباسی را كه داماد خريده است، به تن عروس كرده او را آرايش می‌كند و وی را برای رفتن به خانه داماد آماده می كند.

عروسی: مراسم عروسی در بين كردها معمولاً با سرنا و دهل و با مدت دو تا سه شبانه‌روز برگزار می‌شود. همه ی اقوام و آشنايان در جشن عروسی شركت می‌كنند و مهمانان به صورت دسته‌جمعی به رقص و پای كوبی می پردازند. در مدت برگزاری اين جشن، صاحبان عروسی از مهمانانشان با ناهار و شام پذيرايی می كنند. در گذشته به هنگام بردن عروس، سواران همراه عروس در اطراف او به سواركاری و تيراندازی می‌پرداختند و به اين ترتيب عروس را تا خانه داماد مشايعت می‌كردند. با نزديک شدن عروس به خانه ی داماد، سورناچی‌ها با نواختن آهنگ «سوار، سوار» ـ آهنگی كه اسب‌ها را به وجد و بازی و دويدن و ا می‌دارد ـ به استقبال عروس می‌روند. دوستان و اقوام نزديک داماد نيز داماد را برای رفتن به پيشواز عروس تشويق و ترغيب می‌كنند. داماد به پيشواز عروس می رود و مشتی نقل و نبات و گاهی سكه بر سر عروس می‌ريزد و بعد به اتفاق عروس و همراهانش به داخل منزل می‌روند.عيدهای فطر و قربان نیز در استان کرمانشاه با آداب خاصی برگزار می شود. در مراسم عيد فطر در اين استان از طلوع صبح، مردم دسته‌دسته برای اقامه نماز عيد راهی مساجد می‌شوند و پس از اتمام نماز عيد،‌از يک‌ديگر حلاليت می‌طلبند و به ذكر لااله الا الله می‌پردازند. سپس درب حلقه‌ای بزرگ كه سراسر مسجد را در بر می‌گيرد دور هم جمع شده و يكی از طلاب خوش صدا قصيده ای می خواند و ديگران نيز در بعضی از ابيات با او هم خوانی می كنند. گروه‌های چند نفری برای عيد مباركی به مناز بزرگان و علما می‌روند و عيد قربان نيز با همان تشريفات عيد فطر در تمامی نقاط استان برگزار می‌شود.
امضای sh61ha
خدا کند آنروز که آخرین زنگ دنیا می خورد
روی تخته سیاه قیامت اسم ما را جز خوبها بنویسند
(آخرین ویرایش در این ارسال: ۲۷-۴-۱۳۹۱ ۱۰:۰۰ صبح، توسط sh61ha.)
۲۷-۴-۱۳۹۱, ۰۹:۵۱ صبح
یافتن سپاس نقل قول
5 کاربر از sh61ha به دلیل این ارسال سپاس کرده.
sara jon joni, طاهره بانو, AZI 65, parii65, !SeCreT!



ّبرگزیده مردمی ششمین جشنواره وب ایران در بخش خانواده و کودک
Top of Page
کپی برداری بدون ذکر منبع مجاز نبوده و تمامی حقوق متعلق به © انجمن خانوم گل می باشد