خوش آمدید ورود یا ثبت نام

تبلیغات
Bia2Aroosi
کانال خانوم گل'
Ads Ads

close
Ads
 
امتیاز موضوع:
  • 6 رأی - میانگین امتیازات: 2.67
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

فرهنگ کتاب خوانی در ایران

مدیر ارشد

******
وضعیت : آفلاین
ارسال‌ها:
5,012
تاریخ عضویت:
دی ۱۳۹۰
مدال ها
مدال برنده مسابقه آشپزیمدال برنده مسابقه عکاسیمدال برنده مسابقه عکاسیمدال برنده مسابقه عکاسیمدال برنده مسابقه هنری

اعتبار: 11577


محل سکونت : تهران
ارسال: #1
فرهنگ کتاب خوانی در ایران
متاسفانه‌ رواج‌ روحيه‌ كتابخـواني‌ و مطالعه‌ در ميـان‌ ملت‌ عــزيــزمـــا كه‌ خــود يكي‌ از مشعل‌داران‌ فــــرهنگ‌، كتـــاب‌، معرفت‌ و تمــدن‌در طول‌ تـــاريخ‌ است‌ خيلي‌ كمتــــر از آن‌ چيــــزي‌ است‌ كه‌ از چنيـــن‌ملتي‌ انتظار مي‌رود بــا اينكه‌ در سال‌هــاي‌ اخيـــر و پس‌ از پيـــروزي‌انقلاب‌ اسلامي‌ در ايران‌ سعي‌ فراوان‌ شده‌ است‌ تا فرهنگ‌مطالعه‌ و كتابخـواني‌ رواج‌ يـابـد ولي‌ چنـدان‌ مـوفـق‌ نبـوده‌ايم‌ وهنوز هم‌ هجوم‌ فرهنگ‌ بيگانه‌، دين‌ و دانش‌ جوانان‌ ونوجوانان‌ ما را تهديد مي‌كند.متـاسفـانه‌ تعداد كتـابخـانه‌هــا كم‌ است‌ و از ايــن‌ تعداد كم‌ هم‌چندان‌ استقبال‌ خوبي‌ به‌ عمل‌ نمي‌آيد در صورتي‌ كه‌ براي‌دستيابي‌ به‌ توسعه‌ و پيشرفت‌، مطالعه‌ و فراگيري‌ علوم‌مختلف‌ از طريق‌ خواندن‌ كتاب‌هاي‌ مربوطه‌ ضرورت‌ دارد.

اكثر جامعه‌ شناسان‌، مشكلات‌ و معضلات‌ اقتصادي‌ را باعث‌ حذف‌ كتاب‌ ازسيد مايحتاج‌ خانواده‌ها مي‌دانند و عقيده‌ دارند كه‌ ارزان‌ شدن‌ اين‌ محصول‌فرهنگي‌ به‌ مراتب‌ از جنبه‌هاي‌ ديگر، جهت‌ سوق‌ دهي‌ بيشتر مردم‌ به‌ سوي‌آن‌، مهمتر است‌، در اين‌ ميانه‌ البته‌ معضلات‌ ديگري‌ نيز وجود دارد كه‌ از آن‌جمله‌ مي‌توان‌ به‌ گرفتاريهاي‌ كوچك‌ و بزرگ‌ ناشران‌ در ارتباط يابي‌ خود اشاره‌ كرد . سيستم‌ ناقص‌ وضعيت‌ توزيع‌ و پخش‌ كتاب‌ در كشور، بسياري‌ از نويسندگان‌و ناشران‌ را نسبت‌ به‌ رسيدن‌ آثارشان‌ نزد مخاطبان‌ حقيقي‌، نا اميد ساخته‌است‌ . بجز تهران‌ در ساير مراكز استانها و شهرستانهاي‌ بزرگ‌ نيز اين‌ معضل‌ ارتباطي‌محسوس‌ است‌، چه‌ اينكه‌ بسياري‌ از علاقمندان‌ به‌ كتاب‌ و آنهايي‌ كه‌ به‌نحوي‌ مجبورند تا يك‌ يا چند عنوان‌ كتاب‌ را خريداري‌ و مطالعه‌ نمايند، فقط و فقط مي‌بايست‌ با مراجعه‌ به‌ پايتخت‌، كتابهاي‌ مورد نياز خود را خريداري‌نمايند. صرف‌ هزينه‌هاي‌ مسافرت‌ و اقامت‌، به‌ تدريج‌ علاقمندان‌ را كاهش‌داده‌ و سايرين‌ را بسوي‌ پيدا كردن‌ راه‌ حل‌ ديگري‌ سوق‌ مي‌دهد . اهميت‌ ترويج‌ فرهنگ‌ دوستي‌ و رفاقت‌ با كتاب‌، بر هيچكس‌ پوشيده‌نيست‌، اما هيچگاه‌ از سوي‌ مسوولين‌ اين‌ امر مهم‌ فرهنگي‌، برنامه‌ درستي‌براي‌ رفع‌ معضلات‌ اين‌ حوزه‌ نگاشته‌ و به‌ اجرا درنيامده‌ است‌ . از جمله‌ مكانهايي‌ كه‌ ارتباط آنها با مردم‌، روز به‌ روز كمرنگ‌تر مي‌شود،كتابخانه‌هاي‌ عمومي‌ است‌، اين‌ كتابخانه‌ها اعم‌ از كتابخانه‌هاي‌ مساجد،مدارس‌، ادارات‌ و... به‌ مرور زمان‌ و بر اثر مسائل‌ گوناگون‌، ارتباطمحدودتري‌ را با عموم‌ مردم‌ خصوصا" جوانان‌ برقرار ساخته‌اند. از جمله‌علل‌ محدود شدن‌ اين‌ ارتباط، عدم‌ اختصاص‌ بودجه‌ كافي‌ به‌ كتابخانه‌هابراي‌ افزايش‌ تعداد عنوان‌ها و خريد كتابهاي‌ جديد است‌. كتابخانه‌، مركزي‌است‌ كه‌ بايد در ارتباط مستمر با ناشرين‌ بوده‌ و آخرين‌ عناوين‌ را در معرض‌مطالعه‌ مردم‌ قراردهد، حال‌ اينكه‌ بسياري‌ از ، كتابهاي‌ چاپ‌ چندسال‌ گذشته‌ را به‌ عنوان‌ تازه‌هاي‌ نشر! در اختيار اعضا قرار ميدهند . در اين‌ ميان‌، كتابخانه‌ ملي‌ نيز به‌ عنوان‌ جامع‌ترين‌ كتابخانه‌ كشور، به‌ علت‌محدوديت‌ مكان‌، كه‌ براي‌ حمل‌ ونقل‌ به‌ مكان‌ جديد در كارتن‌هاي‌مخصوص‌ چيده‌ شده‌اند - محروم‌ ساخته‌ است‌ . علاوه‌ بر اين‌ متاسفانه‌ به‌ رغم‌ افزايش‌ چشمگير جمعيت‌ شهر نشين‌، تعدادكتابخانه‌هاي‌ عمومي‌ گسترش‌ نيافته‌ و در بسياري‌ موارد با مراجعه‌ به‌كتابخانه‌هاي‌ موجود - كه‌ بيش‌ از پانزده‌ يا بيست‌ سال‌ ار عمرشان‌ مي‌گذرد -بافضاي‌ محدود و كثرت‌ مراجعه‌ كنندگان‌ و در نتيجه‌ پايين‌ آمدن‌ راندمان‌استفاده‌ از آنها روبرو هستيم‌ ; گذشته‌ از آن‌، بالا بودن‌ سن‌ كتابداران‌ دركتابخانه‌ها و بعضا" برخي‌ برخوردهاي‌ خشك‌ و اداري‌ سبب‌ مي‌گردد كه‌قشر جوان‌، رغبت‌ لازم‌ براي‌ مراجعه‌ به‌ اين‌ مراكز فرهنگي‌ را از دست‌ بدهد . قطب‌ ديگر مشكلات‌ عرصه‌ كتاب‌ به‌ نويسندگان‌ و ناشران‌ بر مي‌گرددبسياري‌ از ناشران‌ با توجه‌ به‌ مشكلات‌ موجود، خود را نسبت‌ به‌ چاپ‌عناوين‌ محدودي‌ از كتابها متقاعد ساخته‌اند و در اين‌ ميان‌، از تعدد وتنوع‌عناوين‌ كاسته‌ شده‌ است‌. نويسندگان‌ و مترجمان‌ نيز با توجه‌ به‌ نامساعدبودن‌ بازار كتاب‌، انرژي‌ كمتري‌ را براي‌ انجام‌ تحقيقات‌ و قلم‌ زدن‌ پيرامون‌مسائل‌ مختلف‌ مي‌گذارند و در نتيجه‌، در حوزه‌هاي‌ مختلف‌ نشر، هر از چندگاهي‌ شاهد يك‌ يا چند كتاب‌ قوي‌ وقابل‌ تامل‌ هستيم‌، حال‌ آنكه‌ بسياري‌ ازقلم‌ به‌ دستان‌ متبحر، به‌ خاطر امرار معاش‌ مجبورند به‌ جاي‌ نوشتن‌ به‌كارهاي‌ ديگري‌ مشغول‌ شوندامروزه‌ كتاب‌ يكي‌ از شاخص‌هاي‌ توسعه‌ و رايج‌ترين‌ محصول‌فرهنگي‌ در كشورهاي‌ مختلف‌ محسوب‌ مي‌شود و با وجودگستـــرش‌ همه‌ جـانبه‌ وسايـل‌ ارتبـاط جمعي‌، كتـاب‌ هنـوز جـايگـاه‌ويــژه‌اي‌ در دنياي‌ امــروز دارد و عمـده‌تــرين‌ وسيله‌ تعليم‌ و تــربيت‌به‌ شمار مي‌رود. تفـاوت‌ زيــاد سرانه‌ مطالعه‌ در ايـــران‌ بــا كشورهــاي‌ پيشرفته‌صنعتــي‌ و حتــي‌ در حــــال‌ رشد، تعداد و كيفيــت‌ نشريــــات‌ مـنـتشرشده‌ در كشور مـا در مقـايسه‌ بـا سايـــر كشورهـا گــويـاي‌ جــايگــاه‌نـامنـاسب‌ مطالعه‌ در جـامعه‌ مـا مي‌بـاشد. لــذا عـلاوه‌ بـــر تــلاش‌ درجهت‌ بـــالا بــــردن‌ سطح‌ مطالعه‌ در اقشار متخصص‌، بـــايــد زمينـه‌ رابـــراي‌ ايجــاد فـــرهنگ‌ مطالعه‌ در قشرهــاي‌ مختلف‌ مـــردم‌ فـــراهم‌كرد.تقسيم‌بندي‌ جهان‌ به‌ كشورهاي‌ شمال‌ و جنوب‌ نيز دقيقابراساس‌ دسترسي‌ و عدم‌ دسترسي‌ به‌ اطلاعات‌ و منابع‌ آن‌صـورت‌ گــرفته‌ است‌. با مقايسه‌ هــر كـدام‌ از كشورهـاي‌ شمـال‌ بـاهــــر يـك‌ از كشورهـــاي‌ جنــوب‌، اوليـــن‌ وجه‌ اختـــلاف‌ آن‌ دو را دربــود و نبــود فــــرهنگ‌ مطالعه‌ مـي‌بينيم‌. به‌ عنــوان‌ مثـــال‌ كشوري‌مـاننـد سو‘ـد بـا ٩ ميليــون‌ نفـــر جمعيت‌ ٠٠٠٤ كتـابخـانه‌ دارد. درحــاليكه‌ كشور مــا بـــا بيش‌ از ٠٦ ميليــون‌ نفــــر جمعيت‌ فقط ٠٠٥١كتــابخـــانه‌ عمــومي‌ دارد كه‌ اگــــر نسبت‌ به‌ جمعيت‌ محـــاسبه‌ كنيم‌بــايستي‌ كشور مــا داراي‌ ٠٠٠٥٢ كتــابخــانه‌ بــاشد و شكـــاف‌ عميقي‌كه‌ از جهـــات‌ مختـلف‌ از جمـله‌ رشد اقتصـــادي‌، مسا‘ـــل‌ رفـــاهـي‌ ونهـادهـاي‌ اجتمـاعي‌ سالم‌ فيمــابيــن‌ ايـــران‌ و سو‘ــد ديــده‌ مي‌شوددقيقـا نـاشي‌ از هميـن‌ فقــر فــرهنگي‌ است‌ و به‌ عبـارت‌ ديگـــر هـــرجا كتاب‌ كم‌ است‌ نان‌ نيز كم‌ است‌.بـــراساس‌ تحقيقـات‌ انجـام‌ شده‌ تـوسط سازمـان‌ نــوسازي‌، تــوسعه‌و تجهيز مدارس‌ كشور به‌ طور متوسط %٢٣/٩ مدارس‌ كشورفاقـد كتابخانه‌ هستنـد در حاليكه‌ اين‌ رقم‌ در سايــر كشورها و به‌خصوص‌ در كشورهاي‌ پيشرفته‌ بسيار پايين‌تر است‌. مثلا درسو‘ـد تنها %٦ مـدارس‌ فاقـد كتابخانه‌ هستنـد و استانـدارد كتـاب‌براي‌ هر دانش‌آموز ٠٢ جلد مي‌باشد و در ژاپن‌ براي‌ هردانش‌آمـوز ٤١/٨ جلـد كتـاب‌ در كتـابخـانه‌ مـدرسه‌ وجــود دارد درحالي‌ كه‌ در مدارس‌ كشور ما آمار به‌ شرح‌ زير است‌:درمدارس‌ ابتدايي‌ ٠/٨٩ جلد كتاب‌ به‌ ازاي‌ هر دانش‌آموزدر مــدارس‌ راهنمـايي‌ ١/٥ جلــد كتـاب‌ به‌ ازاي‌ هـــر دانش‌آمــوزدر مدارس‌ متوسطه‌ ٢/٤٢ جلد كتاب‌ به‌ ازاي‌ هر دانش‌آموزو براساس‌ تحقيقي‌ كه‌ در بهار ٣٧٣١ تحت‌ عنوان‌ بررسي‌ارتباط ميان‌ ميــزان‌ تـوسعه‌ فــرهنگي‌ و ميــزان‌ كيفيت‌ و عمومي‌ صورت‌ گرفته‌، به‌ اين‌ نتايج‌ دست‌يافته‌اند كه‌ همبستگي‌ و همخواني‌ شديدي‌ بين‌ توسعه‌فــرهنگي‌ با ميــزان‌ كيفيت‌ و كارآيي‌ كتـابخـانه‌هـاي‌ عمـومي‌ كشوروجود دارد.كتاب‌ و كتابخـواني‌ بــراي‌ كـودكان‌ در دنياي‌ امــروز اهميت‌ زيادي‌دارد، والــديـن‌ تـا قبـل‌ از رسيــدن‌ كــودك‌ به‌ مـــرحله‌ دبستـان‌ نقش‌بسيــار مهمي‌ در ايجــاد عـــادت‌ مطالعه‌ در كــودك‌ ايفـــا مي‌كننــد. والـديني‌ كه‌ كــودكـان‌ خــود را از ابتــدا بـا كتـاب‌ و مطالعه‌ آشنـامي‌كننـد در حقيقت‌ آنـان‌ را به‌ مطالعه‌ عـلاقه‌منــد كـــرده‌انــد و رغبت‌مطالعه‌ و كتــابخــواني‌ بــــراي‌ كــودكـــان‌ از مــدرسه‌ شروع‌ مي‌شود. اينكه‌ اكثــر خانـواده‌ها داستان‌گـويي‌ و آشناكــردن‌ كـودكان‌ با ادبيات‌كودك‌ را فــراموش‌ كــرده‌ و آن‌ را تلويــزيون‌ واگـذار نمـوده‌، كـودكان‌را از مطالعه‌ و كتابخواني‌ دور كرده‌اند. از ديگر دلايل‌ عدم‌ علاقه‌ كودكان‌ به‌ مطالعه‌ اين‌ است‌ كه‌ادبيات‌ كودك‌ و نوجوان‌ در كشور تحت‌ سلطه‌ بزرگسالان‌است‌، يعني‌ روح‌ بزرگسالي‌ بر ادبيات‌ كشور حاكم‌ است‌.
به‌ اعتقاد كارشناسان‌، ادبيات‌ كودك‌ در كشور ما جدي‌ وسنگين‌ است‌ و بـا روحيه‌ كـودكـان‌ و فضـاي‌ بـا نشاط آنـان‌ سازگـارنيست‌. ما با خيل‌ كتاب‌هاي‌ خسته‌كننده‌ و عبوس‌ روبروهستيم‌ كه‌ عنوان‌ كتاب‌هاي‌ فرهنگي‌ ـ هنري‌ دارند.كتاب‌ و كتابخـواني‌ را بـايـد از مـدارس‌ و خـانه‌هـا شروع‌ كنيم‌ درحاليكه‌ با حجم‌ زياد درس‌ و مشق‌ مدارس‌، مهلت‌ خواندن‌كتاب‌هاي‌ خارج‌ مدرسه‌ را از كودك‌ مي‌گيرد كم‌ علاقه‌بودن‌برخي‌ معلمان‌ به‌ مطالعه‌، وضعيت‌ كتابخانه‌هاي‌ مدارس‌ ووجــود كتـاب‌هـاي‌ يك‌ بعدي‌، از علـل‌ عــدم‌ ايجــاد عــادت‌ مطالعه‌در كودكان‌ است‌. اگــر تنهـا كتـاب‌هـاي‌ يك‌ بعدي‌ مـذهبي‌، اخـلاقي‌ و اجتمـاعي‌ را به‌كــودكـان‌ و نــوجــوانـان‌ بــدهيم‌، كـار مـا مشابه‌ كتــاب‌هــاي‌ درسي‌خـواهـد بـود. در حالي‌ كه‌ كـودك‌ و نـوجـوان‌ بـايـد از خـوانـدن‌ كتـاب‌لذت‌ ببرد.ارا‘ه‌ آخرين‌ كتاب‌ها به‌ كودكان‌، اختصاص‌ ساعت‌ خاصي‌ به‌مطالعه‌ در مـدارس‌، تهيه‌ نـوارهـاي‌ ويـد‘ـويي‌ بــراي‌ آشنـاكــردن‌دانش‌آمـوزان‌ با نـويسنـدگان‌ و كـارهـاي‌ آنـان‌ و تقـويت‌ كتـابخـانه‌هـااز عـوامـل‌ مـوثـــر در تشويـق‌ كــودكـان‌ و جــوانـان‌ به‌ مطالعه‌ است‌. ازدياد وسايل‌ سرگرمي‌ مثل‌ تلويزيون‌ كه‌ وقت‌ و قدرت‌انتخاب‌ را از كـودكان‌ مي‌گيــرد، رايانه‌ و بازي‌هاي‌ رايـانه‌اي‌، دردستـــرس‌ نبــودن‌ كتـاب‌ و قيمت‌ نسبتـا بــالاي‌ آن‌ از عــوامــل‌ كــاهش‌ميــزان‌ مطالعه‌ در كـودكان‌ و نـوجـوانـان‌ است‌. جـايــزه‌ و هـديه‌ دادن‌كتـاب‌ نيـــز مي‌تـوانــد يكي‌ از عــوامـل‌ ايجـاد اشتيـاق‌ در كــودك‌ ونــوجــوان‌ جهت‌ مطالعه‌ و ايجــاد عـــادت‌ كتـــابخــواني‌ و مطالعه‌ دربين‌ آنها باشد.عـلاقه‌ و عـادت‌ به‌ مطالعه‌ در افــراد از سنيـن‌ خـــردسالي‌ بـايـدپــايه‌گــذاري‌ شود و از هميــن‌ جهت‌ است‌ كه‌ كتـــابخـــانه‌ در مــدارس‌نقش‌ مهمـي‌ را در بــوجــود آوردن‌ عشق‌ بـه‌ مـطالعه‌ ايفـــا مـي‌كنـــد. امــــروزاكثـــرمدارس‌ در ايــران‌ مي‌تواننـد ادعا كننـد كه‌ كتابخانه‌ دارنـد ولي‌ بايـداذعــان‌ كـــرد كه‌ قفسه‌اي‌ از كتــاب‌هــاي‌ مختلف‌ كه‌ در اطاق‌ مــديـــرمدرسه‌ قرار دارد، كتابخانه‌ مدرسه‌ به‌ شمار نمي‌آيد.مشكل‌ ديگــر تــربيت‌ اكثــر معلمان‌ است‌ كه‌ نه‌ كتابخانه‌ داشته‌اندو نه‌ عادت‌ و شوق‌ به‌ مطالعه‌ دارنـد. آنـان‌ هــرگــز نمي‌تـواننـد اثــركتـاب‌ بـــر كـودكـان‌ و نـوجـوانـان‌ را درك‌ كننـد و بـــرخي‌ از آنـان‌مي‌تـــرسنـد از اينكه‌ اگـــر دانش‌آمـوز عـادت‌ به‌ مطالعه‌ پيــدا كنــدسوال‌هاي‌ او زياد شده‌ و تكليف‌ معلم‌ ناخوانده‌ زيادترمي‌گــردد. در انتخاب‌ كتـاب‌ بــراي‌ كتـابخـانه‌هـاي‌ مـدرسه‌ بـايـدتـوجه‌ كـافي‌ مبـذول‌ شود. در اكثــر ممـالك‌ گـــروهي‌ امـــر ارزشيـابي‌كتـاب‌هـاي‌ منـاسب‌ دبستـان‌ و دبيـــرستـان‌ را عهـده‌دار هستنــد. البته‌ايـن‌ افـــراد بـايـد بــدون‌ هـــر گــونه‌ تعصب‌ روي‌ كتـاب‌هـاي‌ خـاص‌ وفقط متنـاسب‌ بـا فهم‌ بـــر نيــاز و عــلاقه‌ دانش‌آمــوزان‌ به‌ انتخــاب‌كتاب‌ و خريد آن‌ براي‌ كتابخانه‌ها همت‌ گمارند.مطالعات‌ و بـــررسي‌هـاي‌ به‌ عمـل‌ آمـده‌ نشان‌ مي‌دهـد كه‌ كــودكـان‌و نــوجــوانــاني‌ كه‌ دستــــرسي‌ به‌ كتــاب‌ خــوب‌ و عــادت‌ به‌ مطالعه‌دارنـد; از سطح‌ معلـومـات‌ و فــرهنگ‌ بـالاتــري‌ بـــرخـوردار هستنـد ودر زندگي‌ آينده‌ افرادي‌ شايسته‌ و موفق‌ خواهند بود. وجـود كتابخانه‌هاي‌ غني‌ در مـدارس‌ كه‌ در بــرگيــرنـده‌ كتـاب‌هـاي‌متعدد، متنــوع‌، جــالب‌ و خــوانــدني‌ بــــراي‌ دانش‌آمــوزان‌ بــاشد،منابع‌ و مراجع‌ خوبي‌ براي‌ معلمان‌ و مشاوران‌ مدارس‌ درجهت‌ مشاوره‌ و راهنمـــايي‌ دانش‌آمــوزان‌ و درمـــان‌ بسيـــاري‌ ازاختلالات‌ رفتاري‌ و انحرافات‌ برخي‌ از آسيب‌ديده‌ از اين‌ مشكلات‌ مي‌باشد. به‌ بيان‌ ديگر كتاب‌درماني‌ از ساده‌تـرين‌ و در عين‌ حال‌ پــراثــرتــرين‌ روش‌ها بــراي‌
درمــان‌ بسيـــاري‌ از پــــريشاني‌هـــاي‌ رواني‌، كمــــرويي‌، افسردگي‌،پرخاشگري‌ و ... مي‌تواند باشد. مي‌توان‌ گفت‌ كه‌ با وجود معلمان‌ محبوب‌ دانش‌آموزان‌ وكتابخانه‌هاي‌ جالب‌ و جذاب‌ كه‌ به‌ حد كافي‌ از كتاب‌هاي‌مناسب‌ بهــره‌منـد باشد، كـارگــزاران‌ نظام‌ تعليم‌ و تــربيت‌ كشورمي‌تــواننــد به‌ آينــده‌ آن‌ كشور و پيشرفت‌ و اعتـــلاي‌ سطح‌ فــــرهنـگ‌اگر چه افزايش ميزان مطالعه بستگي به علاقه و خلاقيت افراد در جامعه دارد اما اين مسئله بيش از هر چيزي نيازمند فرهنگسازي است كه از خانواده شروع مي شود. اگر والدين از همان آغاز كودكي فرهنگ كتابخواني را در ميان بچه ها اشاعه دهند وبراي آنان داستانهاي آموزنده بخوانند و آنها را تشويق كنند كه مطالعه و كتاب خواندن را جزو برنامه هاي ضروري روزانه خود قرار بدهند آنها بتدريج با فرهنگ مطالعه آشنا و آن را اشاعه مي دهند با كمك مدارس، مراكز فرهنگي مثل كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، مجتمع هاي فرهنگي و غيره علاوه بر اينكه خلاقيت بچه ها افزايش مي يابد عادت به مطالعه كردن در آنها تقويت مي شود.با توجه به تاثير مستقيم قشر جوان در توسعه و اعتلاي كشور اهميت فرهنگ كتابخواني و مطالعه در جامعه مشخص مي شود چرا كه آينده بايد برمدار علم ودانش بچرخد و بر همگان روشن است كه آينده از آن كشورهايي است كه داراي دانشمندان قوي هستند.براي تحقق اين مسئله بايد جوانان به مطالعه گرايش پيدا كنند و آنچنان براي علم و دانش ارزش قايل شوند كه آن را سرلوحه زندگي خود قرار دهند و در قالب فعاليت هاي فرهنگي در برابر فرهنگ هاي بيگانه مقاومت كنندو توسعه‌ كشور اميدوار باشند.ه‌ در اكثــــر ممـــالك‌ سعي‌ و كــوشش‌ مـي‌شود كه‌ در مــدارس‌،كتابخميزان مطالعه در كشورنتايج تحقيقات نشان مي دهد كه از ٨ هزار و ٧٥٠ ساعت عمر انسان در يك سال ٦ هزار و ٨٣٠ ساعت صرف كار و تامين نيازهاي ضروري از جمله خوابيدن، غذاخوردن، آمد و رفت، استحمام و... مي شود و يك هزار و ٩٢٠ ساعت باقيمانده يعني حدود ٨٠ شبانه روز كل وقت انسان در يك سال را اوقات فراغت تشكيل مي دهد و اين رقم در كشور ما به بيش از ٩٠ شبانه روز هم مي رسد. بر طبق اين بررسي ها حدود ٥٠درصد افراد بالاي ١٠سال اوقات فراغت خود را به نوعي در منزل مي گذرانند كه ٥/٢٠ درصد به استراحت. ٦/١٥ درصد به مطالعه،٧/١٢درصد به تماشاي تلويزيون و ٩/٠درصد به گوش دادن به راديو مي پردازند. همچنين گروه سني ١٠ تا ٢٠ ساله كه قشر فعال پرتحرك و پوياي كشور را تشكيل مي دهند بيش از سايرين در اوقات فراغت خود به تماشاي تلويزيون مي پردازند و اين گروه با ٩/٠ درصد بيشترين گرايش را به كتابخانه دارند كه البته اين مقدار بسيار ناچيز و نگران كننده است. از سوي ديگر نتايج تحقيقات نشان مي دهد كه زنان در مقايسه با مردان حدود ٥/١ برابر بيشتر مطالعه مي كنند و در مقابل مردان حدود ٥/١٤برابر بيشتر از زنان ورزش مي كنند و دو برابر بيشتر به سينما مي روند. مطابق ديدگاه محققين و روانشناسان افزايش فرهنگ مطالعه و كتابخواني در جامعه باعث نگرش مثبت افراد به اشتغالات سودمند مي شود و زمينه رشد عاطفي و اجتماعي را فراهم مي آورد و موجبات سازگاري بيشتر فرد با خود و با خانواده و جامعه شده تامين بهداشت رواني را ميسر مي سازدمتأسفانه نظام تعليم و تربيت ما دانش آموزان را به مطالعه تشويق نمي كند، يعني نظام آموزشي ما پاسخ محور است، نه سؤال محوردر نظام سؤال محور انگيزه تحقيق و كاوش و پژوهش در دانش آموز به وجود مي آيد و تقويت مي شود و او را وادار مي كند تا براي يافتن پاسخ سؤالات خود به تحقيق و مطالعه بپردازد اما نظام پاسخ محور پاسخ هايي را در اختيار دانش آموز و دانشجو قرار مي دهد كه هرگز در ذهن او آن سؤال مطرح نشده، پس بنابراين دانش آموز و دانشجوي ما علتي براي مطالعه و يافتن سؤالات خود نمي داند، به بيان ديگر بايد گفت كه فرهنگ مطالعه در نظام آموزشي ما هنوز جا نيفتاده استتا زماني كه سؤال محوري در نظام آموزشي كشورمان نهادينه نشود نمي توان اميدوار بود كه فرهنگ مطالعه در ميان دانش آموزان و نوجوانان گسترش يابد، گرچه بايد اذعان داشت كه هنوز كتابهاي مختلف براي سلايق گوناگون عرضه نكرده ايم و يا اگر هم عرضه شده در گيرودار توزيع نامناسب گرفتار شده و به دست مخاطب نرسيده است

رواج فرهنگ كتابخواني نيازمند برنامه ريزي بلندمدت

به دليل اينكه كتاب خواندن يكي از مهمترين وسايل تعليم و تربيت در هر جامعه اي محسوب مي شود به همين دليل در اشاعه فرهنگ كتابخواني در كشور بايد تلاش جدي به عمل آيد. البته اين ضرورت نيازمند برنامه ريزي بلندمدت است و تلاش و كوشش و عزم جدي همه مسئولان و برنامه ريزان آموزشي و تربيتي كشور را مي طلبد. همانطور كه مدرسه سازي در كشور به يك فرهنگ عمومي تبديل شده و هر سال رشد قابل توجهي دارد، فرهنگ ارزش دادن به كتاب و كتابخواني نيز بايد در جامعه حاكم شود. بها دادن به محققين و فراهم كردن امكانات و تسهيلات مورد نياز آنها از جمله راه هاي گسترش فرهنگ كتابخواني است و مديران و مسئولان كشور بايد اين موضوع را در اولويت قرار دهند. گسترش كتابخانه هاي كشور يكي ديگر از راه هاي فراهم كردن زمينه و امكانات كتابخواني در جامعه است. در شرايطي كه در كشور ما به ازاي هر ٦٠ هزار نفر يك كتابخانه وجود دارد آيا مي توان انتظار داشت كه انتظارات همه مطالعه كنندگان و كتاب خوانان براي تامين كتاب هاي موردنظرشان فراهم شود؟ صرف نظر از اين كه به نظر مي رسد در اين كتابخانه ها نيز به لحاظ كيفي و كمي كتاب هاي متناسب با ذهنيت جامعه وجود نداشته باشد. انتشار كتب علمي، اجتماعي سودمند و مفيد متناسب با توقعات جامعه از ديگر عوامل گسترش فرهنگ مطالعه در جامعه است زماني كه يك فرد به كتابخانه يا كتابفروشي مراجعه مي كند در صورتي كه كتاب مورد نياز خود را به راحتي به دست آورد علاقه بيشتري به كتابخواني پيدا مي كند و ارزش بيشتري براي علم و آگاهي قايل خواهد شد. ايران در ميدان رقابت هاي جهاني داراي نخبگان و انديشمندان صاحب نامي است كه نام كشورمان را در زمينه هاي مختلف علمي، ورزشي، هنري، تحقيقاتي و... بلند آوازه كرده اند. اميد است با گسترش فرهنگ كتابخواني در جامعه به نقطه نهايي كه مورد نظر است برسيم و جايگاه علم و دانايي را در كشورمان نهادينه سازيم.

گسترش فرهنگ كتابخواني منوط به اجراي برنامه ها و ارايه راهكارهاي فرهنگي و نحوه مديريت صحيح اين برنامه هاست، يعني زماني مي توانيم فرهنگ مطالعه در جامعه رو به رشد كنوني را نهادينه كنيم كه بسترهاي تهيه و توزيع مناسب و دسترسي آسان به كتاب را براي مردم فراهم نماييم.
امروز بسياري از نويسندگان از نبود چرخه مناسب توزيع كتاب شكوه و گلايه دارند و ناشران نيز از مشكلات اخذ مجوز از مراجع ذيصلاح، گراني كاغذ و نبود حمايت هاي لازم در چاپ و نشر كتاب حكايت هاي مختلفي را تعريف مي كنند.
اما با اين اوضاع و احوال بايد گفت كه يكي از راهكارهاي زدودن گرد مظلوميت از چهره فرهنگ گسترش كتاب و كتابخواني است

براي گسترش فرهنگ كتاب و كتابخواني با اين واقعيت غيرقابل انكار روبرو هستيم كه براي نهادينه كردن اين موضوع بايد اول از محيط خانواده آغاز كنيم و پدر و مادران را به مطالعه مستمر تشويق نمائيم.
روانشناسانهرگاه ضرورت كتابخواني و اهميت آن براي همگان تبيين و تفسير شود، در آن صورت هيچگاه و در هيچ محلي نبايد انساني را يافت كه با مطالعه بيگانه باشد و هيچ زمان و مكاني نبايد وجود داشته باشد كه نقش محوري و كليدي كتاب در آن ناديده انگاشته شود، حتي با داشتن گرفتاري هاي متعدد زندگي نبايد از كتابخواني دست برداشت و بهانه آورد. در كنار اين مسايل بايد به اين موضوع نيز توجه كرد كه مقوله كتاب و كتابخواني بايد از نگاهي ملي برخوردار باشد و عزم و اراده و همت جدي مسئولان دستگاه هاي ذيصلاح فرهنگي براي ارتقاي سطح فرهنگ مطالعه و گسترش كتابخانه هاي عمومي نيز وجود داشته باشد. معتقدند كه فرزندان براي مطالعه نياز به تشويق والدين دارند و اين امر توسط دانشمندان علوم مطالعه نيز به اثبات رسيده است.

براي‌ حل‌ نسبي‌ برخي‌ مشكلات‌ موجود در عرصه‌ كتاب‌،چند راهكار پيش‌ نظر است‌:
١ - حمايت‌ دستگاههاي‌ دولتي‌ و سيستم‌ بانكي‌ از ناشرين‌، جهت‌ قوت‌بخشيدن‌ به‌ بنيه‌هاي‌ مالي‌ آنها براي‌ چاپ‌ و انتشار مناسب‌ عناوين‌ مختلف‌كتاب‌ .
٢ - حمايت‌ معنوي‌ و مادي‌ از نويسندگان‌ در حوزه‌هاي‌ گوناگون‌ .
٣ - ساخت‌ و تجهيز كتابخانه‌هاي‌ عمومي‌ در مناطق‌ مختلف‌ شهري‌ وروستايي‌ ،
٤ - تبليغات‌ فراگير و واقعي‌، جهت‌ جذب‌ عموم‌ مردم‌ خصوصا" جوانان‌ بهكتابخانه‌ها براي‌ ثبت‌ نام‌ و استفاده‌ از كتب‌ موجود .
٥ - ايجاد امكانات‌ جنبي‌ و اجراي‌ برنامه‌هاي‌ فوق‌ العاده‌ در حاشيه‌فعاليتهاي‌ كتابخانه‌ها، جهت‌ ايجاد انگيزه‌ بيشتر براي‌ مطالعه‌ .
٦ - توزيع‌ بن‌ كتاب‌ به‌ مصرف‌ كنندگان‌ به‌ قيمت‌هاي‌ مناسب‌ .
٧ - تشويق‌ مردم‌ براي‌ راه‌ اندازي‌ كتابخانه‌هاي‌ خانگي‌، از اينرو كه‌ اين‌كتابخانه‌ها، بيشتر و بهتر در دسترس‌ خانواده‌ هاست‌ و از سوي‌ ديگر درفروش‌ كتابها، تاثير بسزايي‌ دارد .
٨ -... و بسياري‌ راهكارهاي‌ ديگر كه‌ شرط حل‌ مشكلات‌ در اجراي‌ صحيح‌و پيگير آنها ست‌، و الا نگاشتن‌ آنها بر صفحات‌ نشريات‌، مشكلي‌ را حل‌نمي‌كند .

در این میان نقش و اهداف كتـــابخـــانه‌ عمــومي‌ عبـــارتست‌ از:
١ـ مدد به‌ آموزش‌ جهاني‌ و مادام‌ العمر
٢ـ تسهيل‌ ارج‌گـذاري‌ و قـدر و قيمت‌ نهادن‌ بــر دستـاوردهـاي‌بشري‌ در زمينه‌ دانش‌ و فرهنگ‌.
٣ـ سهـولت‌ بخشيـدن‌ به‌ روشهـا و در دستـــرس‌ همگـان‌ قـــرارگـــرفتـن‌ پيشينه‌ انـديشه‌هـا، عقـايـد و تجليـات‌ فكـــري‌ و خـلاق‌بشري‌.
٤ـ روح‌ تازه‌ دميدن‌ به‌ بشر با فــراهم‌ آوري‌ كتابها و ديگــررسانه‌ها به‌ منظور بخشيدن‌ آرامش‌ و لذت‌.
٥ـ ياري‌ رساندن‌ به‌ دانش‌آموزان‌ و دانشجويان‌.
٦ـ فــراهم‌ آوردن‌ اطلاعـات‌ فني‌، علمي‌ و جـامعه‌ شنـاختي‌ بـاب‌روز و تازه‌)٢()).


و اهـداف‌ فــرهنگي‌ كتابخانه‌هاي‌ عمـومي‌ به‌ شرح‌ ذيل‌ مي‌باشد
كه‌ بايد نقش‌ كارآمد و كارسازي‌ بـراي‌ نيل‌ به‌ آنها بـرعهده‌ گيـرد:

١ـ رشد و تعالـي‌ فـــــرهنـگ‌ اسلامـي‌ و انسانـي‌ و بسط پيــــام‌ وفرهنگ‌ اسلامي‌ در جامعه‌ و جهان‌
٢ـ استقـلال‌ فــرهنگي‌ و زوال‌ مظاهــر منحط و مبـاني‌ نـادرست‌فـــرهنگهـاي‌ بيگــانه‌ و پيـــراسته‌ شدن‌ جــامعه‌ از آداب‌ و رسوم‌منحرف‌ و خرافات‌
٣ـ به‌ كمال‌ رسيـدن‌ قـواي‌ خـلاقه‌ و شايسته‌ وجـود آدمي‌ در همه‌ش‘ــون‌ و به‌ فعليت‌ در آمــدن‌ استعدادهـاي‌ خــداداده‌ و استحصــال‌دفا‘ن‌ عقول‌ و ذخاير وجود انسان‌.
٤ـ آراسته‌ شدن‌ به‌ فضـايـل‌ اخـلاقي‌ و صفـات‌ خـدايي‌ در مسيــروصول‌ به‌ مقام‌ انسان‌ متعالي‌
٥ـ تحقق‌ كـامـل‌ انقـلاب‌ فــرهنگي‌ در جهت‌ استقــرار ارزشهـاي‌مــورد نظر اسلام‌ و انقـــلاب‌ اسلامي‌ در زنــدگي‌ جمعي‌ و فــــردي‌ ونگاهباني‌ از آنها و استمــرار حــركت‌ فــرهنگي‌ بــراي‌ رسيـدن‌ به‌جامعه‌ مطلوب‌
٦ـ درك‌ مقتضيات‌ و تحولات‌ زمان‌ و نقد و تنقيح‌دستاوردهاي‌ فــرهنگي‌ جـوامع‌ بشري‌ و استفاده‌ از نتايج‌ قابـل‌انطباق‌ با اصول‌ و ارزشهاي‌ اسلامي‌نيل‌ بـدين‌ هـدفها بي‌عنـايت‌ به‌ اصـول‌ سيـاست‌ فــرهنگي‌، يعني‌
بــرنـامه‌ريــزي‌ و پيش‌بيني‌ و فـــراهم‌ كـــردن‌ امكـانـات‌ پيشرفت‌فــرهنگي‌ كه‌ كتـابخـانه‌ عمـومي‌ نقشي‌ به‌ سهم‌ خـود در ايـن‌ راستـادارد، ناممكـن‌ است‌، از ايـن‌ رو نـاگــزيــر بـايـد اصـول‌ سيـاست‌فرهنگي‌ كشور را نيز بدين‌ شرح‌ بر شمرد١:ـ بـازشنـاسي‌ و ارزيـابي‌ مـواريث‌ و سنـن‌ تـاريخي‌ و ملي‌ درعرصه‌هاي‌ مختلف‌ ديني‌، علمي‌، ادبي‌، هنري‌ و فرهنگعمومي‌ و نگاهباني‌ از مآثــر و مـواريث‌ اسلامي‌ و ملي‌ و حفظ و
احيـا دستــاوردهــاي‌ مثبت‌ و ارزشمنــد تمــدن‌ اسلام‌ و ايـــران‌.
٢ـ شنـاخت‌ جـامع‌ فـــرهنگ‌ و مــدنيت‌ اسلام‌ و ايـــران‌ و تـــرويج‌اخلاق‌ و معارف‌ اسلامي‌ و معرفي‌ شخصيت‌ها و عظمت‌هاي‌تاريخ‌ اسلام‌ و ايران‌.
٣ـ ارتباط فعال‌ با كشورها و ملت‌ها و تحكيم‌ پيـونـد مـودت‌ وتقويت‌ همبستگي‌ با مسلمانان‌ و ملل‌ ديگر جهان‌
٤ـ شناخت‌ فرهنگ‌ و تجربه‌هاي‌ بشري‌ و استفاده‌ ازدستاوردهاي‌ علمي‌، فــرهنگي‌، جهاني‌ با بهــره‌گيــري‌ از كليه‌روشها و ابزارهاي‌ مفيد و مناسب‌٥ـ تحكيم‌ وحدت‌ ملي‌ و ديني‌ با توجه‌ با ويــژگي‌ها و مميــزات‌قومي‌ و مذهبي‌ و تلاش‌ در جهت‌ حذف‌ موانع‌ وحدت‌
٦ـ اهتمام‌ به‌ امـر زبان‌ و ادبيات‌ فارسي‌ و تقويت‌ و تـرويج‌ وگسترش‌ آن‌.
٧ـ تـلاش‌ مستمــر در جهت‌ رشد علمي‌ و فـــرهنگي‌ و فني‌ جـامعه‌و فراگير شدن‌ امر سواد و تعليم‌ و تربيت‌
٨ـ بسط زمينه‌هاي‌ لازم‌ بــراي‌ شكـوفايي‌ استعدادها و خلاقيتهـاو حمايت‌ از ابتكارات‌ و ابداعات‌
٩ـ پاسداري‌ از حــريت‌ و امنيت‌ انسان‌ در عــرصه‌هاي‌ گوناگـون‌فرهنگي‌، سياسي‌، قضايي‌ و اقتصادي‌
٠١ـ فــراهم‌ ساختن‌ شرايط و امكانـات‌ كـافي‌ بــراي‌ مطالعه‌ وتحقيق‌ و بهره‌گيري‌ از نتايج‌ آن‌ در همه‌ زمينه‌ها
١١ـ تقـويت‌ فكــر و تعقل‌ و قـدرت‌ نقادي‌ و انتخاب‌ در عــرصه‌تلاقي‌ و تضارب‌ افكار
٢١ـ مقابله‌ با خـرافات‌ و موهومات‌، جمود و تحجــر فكــري‌، وظاهــر گــرايي‌، فـــرهنگ‌ التقـاط و خـودبـاختگي‌ در بـــرابـــربيگانگان‌
و بـا تـوجه‌ به‌ سيـاست‌هـاي‌ مطرح‌ شده‌ بـايـد در جهت‌ گستــرش‌كتـابخـواني‌ و بهــره‌گيــري‌ كيفي‌ از كتـابخـانه‌هـاي‌ عمـومي‌ تـلاش‌نمـود و بــراي‌ نيل‌ به‌ اين‌ اهـداف‌ در كنار فعاليت‌هـاي‌ مستمــر وعادي‌ كتابخـانه‌هـا بـايـد كـلاس‌هـاي‌ جنبي‌ و فـوق‌ بــرنـامه‌ وجـودداشته‌ باشد تا فـرهنگ‌ كتابخواني‌ هــر چه‌ بيشتــر در ميان‌ مــردم‌رايج‌ گـــردد و كتـاب‌ يك‌ عنصـــر بيگـانه‌ در زنــدگي‌ اجتمـاعي‌ وفـــردي‌ انسان‌ نبـاشد، تشكيـل‌ كـلاس‌هـاي‌ آشنـايي‌ بـا هـويت‌ ملي‌ ـمـذهبي‌، كـلاس‌هـاي‌ عقيــدتي‌ ـ سيـاسي‌، رايـانه‌، بـــرگـــزاري‌ شب‌شعر، ايجــاد گــــروه‌هــاي‌ تحقيقي‌ در بيــن‌ اعضـــاي‌ فعال‌، طرح‌تلخيص‌ و نقـد كتـاب‌ و اعطاي‌ جـايـــزه‌ به‌ بهتـــريـن‌ تحقيـق‌ يـاتــلخيص‌ و نقـــد از سوي‌ وزارت‌ فـــــرهـنــگ‌ و ارشاد اسلامــي‌ ودعـوت‌ از سخنـــرانـان‌ از سوي‌ كتـابخـانه‌هـاي‌ عمــومي‌ و سايـــرطرحها و بــرنامه‌ها به‌ نوبه‌ خود مي‌تـوانـد باعث‌ استقبال‌ بيشتــراز كتابخانه‌هاي‌ عمـومي‌ گــردد، در كنار آن‌ نيــز كتـابخـانه‌هـاي‌عمـومي‌ بايـد به‌ همه‌ نـوع‌ عنـاويـن‌ منتشره‌ بـا سليقه‌هـاي‌ فكــري‌گـوناگـون‌ مجهــز بـاشد تـا جـوابگـوي‌ مــراجعان‌ بـاشد، همچنيـن‌كتـابخـانه‌هـاي‌ عمـومي‌ بـايـد به‌ آخـــريـن‌ سيستم‌هـاي‌ اطلاع‌رساني‌جهاني‌ مجهــز باشنـد، باشد كه‌ با اينكـار فــرهنگ‌ عمـومي‌ جـامعه‌اسلامي‌ رشد يـابـد و شاهــد رشد جـامعه‌ مــدني‌ در عـــرصه‌ جهـاني‌باشيم‌.

استفاده از مقاله گروه کتابداری دانشگاه تهران
امضای mamane kiana
۱۴-۳-۱۳۹۱, ۰۱:۳۷ صبح
یافتن سپاس نقل قول
1 کاربر از mamane kiana به دلیل این ارسال سپاس کرده.
ایران دخت


موضوع‌های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
  فرهنگ معین mamane kiana 0 1,177 ۱۴-۳-۱۳۹۱ ۰۲:۲۲ صبح
آخرین ارسال: mamane kiana


ّبرگزیده مردمی ششمین جشنواره وب ایران در بخش خانواده و کودک
Top of Page
کپی برداری بدون ذکر منبع مجاز نبوده و تمامی حقوق متعلق به © انجمن خانوم گل می باشد